Forum Krótkofalarskie PKI

Tak sobie teoretyzuję o konstrukcji jak w temacie.
Klasyczny transformator do end-fed'a to 2 zwoje piewotne i 14 wtórnych na rdzeniu ferrytowym plus kondensator 100pF równolegle do uzwojenia pierwotnego. I tu ciekawi mnie, że na wszystkich możliwych schematach, we wszystich opisach, zawsze pojawia się, że ten kondensator musi być wysokonapięciowy. Pytnaie dlaczego? "No bo end-fed zasilany jest w miejscu wysokiej impedancji, w strzałce napięcia i ta strzałka może być duża". Niby tak, ale ta strzałka napięcia występuje po stronie uzwojenia wtórnego i tam rzeczywiście ma prawo się pojawić dużo voltów. Ale po stronie pierwotnej? Przecież tam jest tylko tyle ile radio da (dla 100W [skuteczna] ze wzoru P=U^2/Z wychodzi raptem 70V [skuteczne]) a tyle to "zwykły" (chyba wytrzymują do 500V) ma dość zapasu. Skąd więc zalecenie wysokonapięciowości? Co pomijam, czego nie zauważam?

[quote=jfr]Tak sobie teoretyzuję o konstrukcji jak w temacie.
Klasyczny transformator do end-fed'a to 2 zwoje piewotne i 14 wtórnych na rdzeniu ferrytowym plus kondensator 100pF równolegle do uzwojenia pierwotnego. I tu ciekawi mnie, że na wszystkich możliwych schematach, we wszystich opisach, zawsze pojawia się, że ten kondensator musi być wysokonapięciowy. Pytnaie dlaczego? "No bo end-fed zasilany jest w miejscu wysokiej impedancji, w strzałce napięcia i ta strzałka może być duża". Niby tak, ale ta strzałka napięcia występuje po stronie uzwojenia wtórnego i tam rzeczywiście ma prawo się pojawić dużo voltów. Ale po stronie pierwotnej? Przecież tam jest tylko tyle ile radio da (dla 100W [skuteczna] ze wzoru P=U^2/Z wychodzi raptem 70V [skuteczne]) a tyle to "zwykły" (chyba wytrzymują do 500V) ma dość zapasu. Skąd więc zalecenie wysokonapięciowości? Co pomijam, czego nie zauważam?[/quote

Sądzę że za tym zaleceniem kryje się obawa przez przepięciami generowanymi przez pobliskie wyładowania atmosferyczne. Każdy widział zapewne iskry jakie strzelają z kabli antenowych do kaloryferów podczas burzy Sądzę też że jeśli ktoś ma taką antenę w wersji umożliwiającej łatwe ściągnięcie i ponowne rozwieszenie, może śmiało dać coś na paręset V a przy QRP nawet parędziesiąt.
Mnie z kolei ciekawi jaki jest powód doczepiania tego kondensatora i dlaczego bez względu na rdzeń jest to 100 pF, bo jakoś opisy mało o tym mówią?

Z tego co wiem, to ten kondensator służy do obniżenia SWR na wyższych pasmach, u mnie tak to działa, pomierzyłem.
Natomiast dlaczego wysokonapięciowy, to ciekawe pytanie. Też nie wiem.
Pozdrawiam serdecznie

jfr pisze:

Tak sobie teoretyzuję o konstrukcji jak w temacie.
Klasyczny transformator do end-fed'a to 2 zwoje piewotne i 14 wtórnych na rdzeniu ferrytowym plus kondensator 100pF równolegle do uzwojenia pierwotnego. I tu ciekawi mnie, że na wszystkich możliwych schematach, we wszystich opisach, zawsze pojawia się, że ten kondensator musi być wysokonapięciowy. Pytnaie dlaczego? "No bo end-fed zasilany jest w miejscu wysokiej impedancji, w strzałce napięcia i ta strzałka może być duża". Niby tak, ale ta strzałka napięcia występuje po stronie uzwojenia wtórnego i tam rzeczywiście ma prawo się pojawić dużo voltów. Ale po stronie pierwotnej? Przecież tam jest tylko tyle ile radio da (dla 100W [skuteczna] ze wzoru P=U^2/Z wychodzi raptem 70V [skuteczne]) a tyle to "zwykły" (chyba wytrzymują do 500V) ma dość zapasu. Skąd więc zalecenie wysokonapięciowości? Co pomijam, czego nie zauważam?

Tak, kondensator jest na stronie pierwotnej więc obowiązują go napięcia występujące po stronie pierwotnej. A zalecenie wysokonapięciowości stąd, że "zwykły" kondensator często ma zaledwie 50 V napięcia szczytowego czyli około 35 skutecznego, co jest stanowczo za mało. Dodatkowo, te 70 V skutecznego o którym napisałeś, wystąpi przy 100 W i SWR = 1.00 a jeżeli SWR będzie rzędu 3.0 to napięcie po pierwotnej stronie będzie w zakresie od 35 V do 106 V skutecznego w zależności od charakteru impedancji. (tj 50 do 150 V szczytowego)
Teoretycznie kondensator na 200 V by tu od biedy wystarczył. Jeżeli by nie pisano o "wysokonapięciowości" tego kondensatora, to znaleźli by się tacy, którzy by wstawili tam taki na 50 V i się dziwili dlaczego się spaliło...

sp3nyi pisze:

Sądzę że za tym zaleceniem kryje się obawa przez przepięciami generowanymi przez pobliskie wyładowania atmosferyczne. Każdy widział zapewne iskry jakie strzelają z kabli antenowych do kaloryferów podczas burzy Sądzę też że jeśli ktoś ma taką antenę w wersji umożliwiającej łatwe ściągnięcie i ponowne rozwieszenie, może śmiało dać coś na paręset V a przy QRP nawet parędziesiąt.
Mnie z kolei ciekawi jaki jest powód doczepiania tego kondensatora i dlaczego bez względu na rdzeń jest to 100 pF, bo jakoś opisy mało o tym mówią?

Tyle że na tym kondensatorze nie ma szans się odłożyć takie napięcie, bo kondensator jest "zwarty" przez dwa zwoje pierwotnego na trafie. Co do wartości 100 pF to ta wartość zależy od rdzenia i sposobu nawinięcia. Kompensuje on indukcyjność rozproszenia czym może poprawiać SWR na wyższych pasmach. Stosowanie na sztywno 100 pF do wszystkiego jest błędem. (choć nie dużym, bo dużego wpływu ten kondensator i tak nie ma).

edit: ciekawe czemu cytowanie nie działa, może przez nawiasy kwadratowe w wypowiedzi? co za ułomny silnik forum....

Napięcie pracy kondensatora jest definiowane dla niskich częstotliwości. Wraz ze wzrostem częstotliwości, dopuszczalne napięcie pracy maleje. Przy 30 MHz może to już być wyraźnie mniej niż te 500 V. Przykładowo, rzuć okiem na wykresy pokazane na dole tęj strony:
https://www.wima.de/en/our-product-range/filmfoil-capacitors/fkp-2/
Zależność ta występuje nie tylko dla kondenstaorów foliowych jak w przykładzie powyżej, ale generalnie dla wszystkich konedenatorów. Wraz ze wzrostem częstotliwości, reaktancja pojemnościowa kondensatora Xc maleje. Oznacza to wzrost prądu przy ustalonym napięciu na zaciskach kondensatora. Prąd przepływający przez zastępczą rezystancję szeregową kondensatora (ESR - equivalent series resistance) wydziala w niej moc czynną, co powoduje wydzielanie ciepła i wzrost temperatury kondensatora. Stosowanie kondensatora na 500 V na uzwojeniu pierwotnym ununa 49:1 nie jest przesadą przy częstotliwościach dochodzących do 30 MHz i mocach rzędu 100 W.