Forum Krótkofalarskie PKI

mam problem z zakłóceniami typu iskrzenie prawdopodobnie od transformatora SN charakterystyczny dźwięk przejeżdżającego komara. Z tymi zakłóceniami nie radzi sobie leciwy ts450a również icom 7300 a CB emperor shohun bez problemu wycina po włączeniu NB Zakłócenia wchodzą po antenie jakieś pomysły na eliminacje ??
pozdrawiam SP6I

Wyłącz AIP

To zauważyłem od dawna, że CB radia sobie lepiej radzą z takimi zakłóceniami iskrowymi (bo pod to był tam robiony NB). Dwie rzeczy:
- w CB radiach noise blanker jest włączany za pierwszym mieszaczem ale przed filtrem pasmowym lub wprost w niego (dwa lub trzy obwody LC, z pierwszego brany sygnał do NB, a zaraz potem jest klucz tranzystorowy, który spina sygnał do masy),
- noise blanker CB radia ma nieco inne stałe czasowe.

Cały układ działa jeszcze zanim sygnał wpadnie na filtr ceramiczny (w lepszych CB radiach - kwarcowy). to ma sens, bo zakłócenia iskrowe mają bardzo szerokie widmo. Obróbka za wąskim filtrem skutkuje rozłażeniem się widma.

Walczyłem z tym kiedyś. Skończyło się na skopiowaniu układu noise blankera i wstawieniu go na zmodyfikowany układ pierwszej pośredniej bezpośrednio przed filtr. Skopiowałem prymitywny ale naprawdę skuteczny filtr używany w Lafayette Indianapolis i to służyło mi bardzo długo. Do dziś się zastanawiam dlaczego prymitywny wręcz NB używany w CB radiach takich jak Lafayette Typhoon II (i klony) działał lepiej od bardzo skomplikowanego z późniejszych konstrukcji KF, np. w Icomie 746. Kluczowa sprawa - taki układ musi być włączony za pierwszym mieszaczem ale przed pierwszym filtrem pasmowym. Cała operacja cięcia zakłóceń musi być zrobiona tam, gdzie sygnał ma szerokie widmo.

Święta prawda. Niektórzy próbowali zrobić NB na DSP po stronie audio i to nie działa jak powinno.
Myślę że zewnętrzny (przed wejściem antenowym) NB dało by się zrobić i to nawet niezbyt trudno.
Poza tym impuls przed filtrem kwarcowym ma też odpowiednio większą moc. Impulsy są szerokopasmowe - wystarczy popatrzeć jakie widma mają np. wyładowania piorunów - polecam popatrzeć na http://websdr.ewi.utwente.nl:8901/) więc PRZED filtrem impulsy mają też odpowiednio większą moc (jeśli filtr ma 2.5kHz a widmo impulsu np. 5MHz to przed filtrem impuls będzie 60dB mocniejszy
Marcin, a masz jakiś schemat? Nic porządnego nie wyguglałem.

W CB DNT są tego typu NB :
http://www.cbtricks.com/radios/dnt/strato_plus/graphics/dnt_strato%20plus_om_sch.pdf

Ten z DNT jest naprawdę niezły (bierze sygnał jeszcze przed mieszaczem), dzięki Kris, tej konstrukcji nie znałem. Najprostszy do zabudowania byłby ten wyżej albo ten:
link
Tutaj sygnał z filtru T12 (osobny odczep, by nie powodować problemów) trafia na wzmacniacz, następnie prostownik i układ z odpowiednią stałą czasową (Q2), by z tego wysterować klucz na Q3, który to klucz zwiera wyjście z następnego filtru. Układ z DNT jest o tyle lepszy, że lepiej wykorzystuje opóźnienie wprowadzane przez mieszacz i filtr. Tutaj jest ono mniejsze, więc narastające zbocze i tak przejdzie, ale zakłócenia będą miały mniejszą amplitudę.
link
Tutaj układ jest bardziej skomplikowany - sygnał z filtru L12 (drugi z trzech obwodów LC przed filtrem kwarcowym) jest wzmacniany w trzystopniowym układzie, a następnie prostowany, skąd trafia na układ różniczkujący skąd jest sterowany klucz, który zwiera wyjście L13 do masy. Układ ten ma jeszcze większe opóźnienie od pierwszego, ale w zamian za to w miarę dobrze wycina śmieci na SSB praktycznie niezależnie od amplitudy (to ważne w tym TRX, bo tam tor AGC jest rozdzielny od doboru punktu pracy wzmacniacza w.cz.) Tu noise blanker lepiej działa na SSB niż w AM, to cecha tego TRX (było to bardzo wyraźnie widać po przepuszczeniu odbioru AM przez tor SSB, filtr kwarcowy był szeroki jak wrota od stodoły, na AM wystarczało z powodzeniem, tylko wymagało porządnego dostrojenia przy odbiorze).
Jak widać noise blanker na m.cz. to jest jakaś tragedia, bo szerokopasmowy impuls po przepuszczeniu przez wąskie filtry staje się o wiele dłuższy (matematyka, panie...). Redukcję trzasków trzeba robić jak najwcześniej, póki mamy do czynienia z krótkim, szerokopasmowym sygnałem.

edit - dobry materiał na temat historycznych układów noise blankera na 144MHz jest tutaj, po szwedzku. A za to tutaj jest układ synchronicznego noise blankera, który ma ciąć śmieci pochodzące od układów zasilania, pojawiające się równo z rytmem zmian napięcia sieciowego. Ogólnie fajne opracowanie na ten temat. Zobaczcie - to się da podłączyć przed odbiornikiem - jeśli masz do czynienia z zakłóceniami powtarzanym w takt sieci (np. zakłócenia od ściemniaczy), to taki układ wytnie bzyczenie o co najmniej 20dB. Tylko wymaga kilka poprawek - to jest na 60Hz (USA).




Coś się na pewno znajdzie.

Marcin, nie jestem jakimś wielkim specjalistą i mogę się mylić, ale wydaje mi się, że NB pogarsza parametry dynamiczne odbiornika i pewnie tym bardziej im bliżej wejścia jest zaimplementowany i im szerzej i na niższy poziom zadziałania pracuje. Stąd może wynikać taka konstrukcja w naszym sprzęcie w przeciwieństwie do CB. Pamiętam, swego czasu testowałem jakiś trx uważany wtedy za wyższą półkę i byłem przerażony jego słabą odpornością na silne sygnały od lokalnej stacji. Nie zauważyłem załączonego NB. Podczas pracy w zawodach nigdy nie włączam NB, gdyż wyraźnie pogarsza odbiór.
Boguś sp7ivo

Ja też nie jestem deiksmenem ale na typowym schemacie widać że reaguje na stosunkowo silne sygnały. Już po pierwszym stopniu wzmocnienia sygnał już trafia na detektor.
NB nie służy likwidacji zakłóceń od silnych stacji ale od zakłóceń impulsowych np.z klasycznych układów zapłonowych.
Świetnie sobie radziło z zakłóceniami od motocykli. Dlatego zagościło w lepszych CB.

SP5XMI pisze:

.... Zobaczcie - to się da podłączyć przed odbiornikiem - jeśli masz do czynienia z zakłóceniami powtarzanym w takt sieci (np. zakłócenia od ściemniaczy), to taki układ wytnie bzyczenie o co najmniej 20dB. Tylko wymaga kilka poprawek - to jest na 60Hz (USA).

Ciekawe co trzeba przerobić na 50Hz. ???
Chyba nic ?

Nie czytałem tekstu opisu a popatrzyłem na schemat. Tam są 2 multiwibratory monostabilne pierwszy z nich ustala czas opóźnienia wycięcia sygnału a drugi czas trwania wycięcia. Oprócz tego jest układ wykrywania fazy z napięcia sieci zasilania jako przyczyna zakłóceń i tłumik z diodami przełączającymi wraz z układem analogowym "łagodzącym szpilki tłumiące".

Nasz sprzęt pracuje z zupełnie innym poziomem sygnału od CB (raz, że niskie pasma mają potężny sygnał same z siebie, dwa, że zakładamy zupełnie inne poziomy odporności na zakłócenia od innych stacji). Myślę, że kluczowe byłoby dobranie tego poziomu zadziałania. Wbrew pozorom ten z CB też wymaga silnego sygnału. Kris ma rację, zobacz Bogusiu, że w tym Strato zalinkowanym przez Krisa Noise Blanker dostaje sygnał za pierwszym wzmacniaczem w.cz., za tym jest jeden stopień na tranzystorze i detektor na 1N60, potem wtórnik na PNP i klucz wycinający sygnał. Tylko dwa stopnie przed detektorem NB! Swoją drogą widać, że jak na CB Radia ten Strato plus ma niezły odbiornik.

Przy tym synchronicznym NB do zmiany z 60 na 50Hz prawdopodobnie trzeba byłoby zwiększyć nieznacznie pojemność między 6 a 7 U1B plus ewentualnie zmiana Slew rate w trybie slow (kondensator + rezystor). To byłoby dobre do "smażenia" itp zakłóceń, ale nie poradzi sobie z przetwornicami LEDowymi (niestety).
Synchroniczny noise blanker nie powinien wprowadzać zakłóceń, o których mówi Boguś, bo jego praca nie zależy w ogóle od stacji odbieranej. Problemy pojawiłyby się dopiero wtedy, gdyby sygnał odbierany potrafił zrobić wredę na diodach MPN3404. Nie wiem czy Rosjanie na 160m daliby radę dostarczyć taki sygnał. Po prostu nie wiem.

W Polsce jest chyba inaczej rozwiązany system faz. Do większości domów dochodzą 3 fazy co często się rozdziela na pomieszczenia lub np. oświetlenie / gniazdka itp. Więc w takim synchronicznym trzeba było by pomnożyć częstotliwość x6 a nie razy 2 (jak tam jest na schemacie).
Może się okazać że lepiej użyć zewnętrznego źródła zakłóceń* w postaci dipola albo krótkiego verticala nastrojonego pioko na jakieś mało używane częstotliwości, np. 2.5 MHz, lub 5MHz - tam się dość mało dzieje a impulsowe zakłócenia QRM i QRN są znaczne.

*I tu dochodzimy trochę do różnego rodzaju noise cancellerów (które jako takie nie sterują bramką szumów ale też mogą wycinać conieco)