Forum Krótkofalarskie PKI

Zrobiłem antenę HWEF na 10m 20m 40m +80m z tego linku https://www.nonstopsystems.com/radio/frank_radio_antenna_multiband_end-fed.htm#standrads
Tak to stroi.
http://drive.google.com/file/d/1Zrf-rX1xOoPI7ZRLhvpT7qzObW31zMO_/view?usp=sharing
http://drive.google.com/file/d/1PEbLB5zprkuX1ZyZV8DrU6ErXj-1A1k4/view?usp=sharing
http://drive.google.com/open?id=17GSGhKJY9w7Il7t_kD1eFXnfVDJH3AFi
http://drive.google.com/file/d/15041f_Q9WlJuZAZYgyV2YEIflcqmoydS/view?usp=sharing

Jest tylko jeden problem koniecznie chciałbym tą cewkę powietrzną zamienić na jakiegoś toroida.
Antena jest z przeznaczeniem do ciągania się z nią po krzakach i przeciąganie takiej cewki po gałęziach jest prawie niemożliwe, trzeba ją zminiaturyzować.

Pytanie brzmi - czy można zamienić taką cewkę powietrzną na ferrytową, jeśli tak to jaki rdzeń zastosować do 100W i 10W ?

sp8x pisze:

Zrobiłem antenę HWEF na 10m 20m 40m +80m z tego linku https://www.nonstopsystems.com/radio/frank_radio_antenna_multiband_end-fed.htm#standrads


Pytanie brzmi - czy można zamienić taką cewkę powietrzną na ferrytową, jeśli tak to jaki rdzeń zastosować do 100W i 10W ?

Przecież w tym linku masz wszystko wyjaśnione odnośnie różnych sposobów zasilania tej anteny.
O budowie transformatora na rzeniu toroidalnym opowiada ten fragment:

Commercially-built multi-band end-feds (e.g., ref. 2A/B) use toroidal ferrite cores, such as the FT140-43 and FT240-43. These cores have an outside diameter of 1.40 and 2.40 inch respectively, and are made of material type nr. "43" (a nickel-zinc mix). However, the smaller one (FT140) has a slightly lower AL value ( inductance in μ,H per 1000 turns) than the larger one: 885 vs. 1075. Other companies use a toroidal iron-powder core (e.g., a T80-2 in ref. 1 (for QRP), and a T130-2 in ref. 2C).

Clearly, such transformers are not truly wide-band, covering 3.5 - 30 MHz (80-10 mtrs). If one prefers the lower bands (80/40), then a ferrite transformer with N = 3 on an FT240-43 core (larger AL value) would probably be best. Conversely, N = 2 on an FT140-43 core, would be more suitable when concentrating on the higher bands (40-10 mtr). With this smaller core, 50-60 watt continuous should be OK. The larger core should be OK for at least twice that.

Wind the transformer with enameled copper wire ("CuL", "magnetic wire" with a diameter of 0.8 - 1 mm (AWG # 18 - 20).
Note that when winding the transformer, each time you pass the wire through the core (i.e., including the first time!), counts as one turn. See the numbers in the photo below. The wire of the secondary winding is twisted onto the first turns of the primary winding, to get tighter coupling. The split-winding of the primary side (transition turn nr. 8 in the photo below) is supposed to reduce parasitic capacitance.
Enameled wire is never perfectly coated with enamel, and the enamel does not provide high voltage insulation. Consider using teflon coated wire.
Note that iron powder cores such as the T-200-2 have an AL that is 10-20% bigger than that of the above ferrite cores: 120 μ,H / 100 turns (be careful: AL of iron powder cores is specified as inductance per 100 turns, but for ferrite cores it is inductance per 1000 turns!). However, the permeability of the ferrite core is about 80x larger than that of the iron powder core! Stick with the ferrite cores for this application.

Tak, chodzi o cewkę na promienniku a nie transformatorze.

Trzeba zdać sobie sprawę co robi ta cewka. To przede wszystkim nie jest trap! Trap w rezonansie przewodzi, dla niższej częstotliwości wydłuża antenę dla wyższej skraca.

Tu cewka ma na 40m tak dużą reaktancję indukcyjną, że odcina elektrycznie ten dodatkowy kawałek promiennika. Natomiast dla 80m cewka ma na tyle małą reaktancję, że "dołącza" dodatkowy fragment promiennika oraz reaktancja jest na tyle duża, że skraca go bodaj do 2m. Gdyby chcieć w to miejsce wstawić przekaźnik to promiennik wychodzi dużo dłuższy a antena nieco skuteczniejsza. Taki myk można zrobić przy wykonaniu anteny z PKL (zasilanie przekaźnika przez PKL) ale jest kłopot z odcięciem w.cz przy transformatorze 1:9.

Krytycznym parametrem tej cewki jest pojemność międzyzwojowa. Cewka nie może (wg mnie) mieć rezonansu w zakresie pracy anteny. To samo dotyczy transformatora 1:9. Nikt tego nie sprawdza i potem są narzekania, że źle działa i jest bez sensu.
Indukcyjność ~10% bo i tak potem zestroi się to długością promiennika. Krytyczna była też dobroć i miała wpływ na sprawność anteny ale ile być powinno nie pamiętam. Zmierzyć też nie mam jak bo antena wisi jako stacjonarna i świetnie sprawdza się w blokowisku Jakby nie patrzeć jest to dipol rezonansowy.

Jeszcze tak w kwestii trafa 1:9. Kondensator po stronie zasilania nie jest krytyczny ale nie może być też dobierany "na pałę". Jest to kompensacja indukcyjności rozproszenia dla wyższych częstotliwości 20 - 50MHz i nim koryguje się ch-kę częstotliwościową SWR). Im mniejszy tym lepiej wykonany transformator. Mnie wyszło ~ 15p z pasmem do ~80MHz. Znane mi są też przypadki gdy jednemu z kolegów sam transformator (bez promiennika) stroił w okolicach 40m...

Tak, cewka razem z końcówką promiennika stanowią taki niezależny od reszty układ rezonansowy, zauważyłem że skracanie głównego odcinka nie wpływa prawie w ogóle na pasmo 80m. Ale mniejsza o to. Co z tą cewką, można czy nie można ją zamienić na niepowietrzną ?

Kolega się zaciął ?

sp8x pisze:

Kolega się zaciął ?

Pojęcia nie mam co się stało.
T130 czerwony wchodzi 100 zwojów do nawinięcia. Materiały typu 43 się nie nadają bo to są ferryty do transformatorów i mają dużą tolerancję indukcyjności. Możesz jeszcze próbować na amidonie żółto/czerwonym. Zestawienie kilku T68 (5szt) pozwoli zmniejszyć liczbę zwojów do ~20, Materiał żółto czerwony ma dużo większy AL od czerwonego ale pracuje do 10MHz. Robiłem z tego kiedyś filtry pasmowe na 160m i niżej.

Niemalże po sąsiedzku, w Zagórzu jeden Kolega robi całkiem zgrabne cewki do EndFed-a.
Możesz również wykonać samodzielnie nu rurce PCV 19mm. wg. opisu PD7MAA
Nawiasem mówiąc to przeczytałem wiele opisów konstrukcji tej anteny i nigdzie nie spotkałem się z innym rozwiązaniem jak cewka na karkasie/rurce PCV.

Powodzenia w konstrukcjach oraz Wesołych Świąt.

SP9MK co to znaczy że materiał 43 ma dużą tolerancję indukcyjności, czemu to go wyklucza z tego zastowosania ?
Ja już się ucieszyłem że właśni taki rdzeń zastosuję bo wg wszelakich kalkulatorów wystarczy kilkanaście zwojów żeby uzyskać te 70-100uH. Te toroidy są stosowane na trafa stopni wyjściowych we wzmacniaczach więc czemu miałyby nie pracować parę metrów dalej ,)

ps. Może jakiś rdzeń lornetkowy ?

Rdzeni ferrytowych bym nie używał z jednego powodu: są to jednak spieki ceramiczne, słabo znoszące uderzenia i mogące pęknąć przy zakładaniu/zdejmowaniu anteny. Po za tym cewka powietrzna jest bardziej smukła i łatwiejsza do przeciągania przez gałęzie. I przy odpowiednim wykonaniu będzie lżejsza niż ta oparta na rdzeniu proszkowym czy ferrytowym i bardziej wytrzymała mechanicznie.

Z praktyki własnej nawijania cewek 110uH do End-Fedów:
Do wersji terenowej: rurka PCV biała (kanalizacyjna) o średnicy 40mm, około 94 zw. drutu DNE 1.0 - sama cewka ma 94mm długości. Całość jest w miarę lekka i zwarta i wytrzyma te 100W.
Do wersji bardziej stacjonarnej: rurka jak wyżej, tylko o średnicy 50mm, około 92 zw. drutu DNE 1.6, długość cewki 148mm.

Na mniejsze moce nawijam drutem DNE 0.6 na odpowiednio mniejszych średnicach - 32mm lub 25mm, przy czym ta druga nie jest dostępna w pobliskim OBI jako cienkościenna rurka kanalizacyjna, tylko jako rurka grubościenna do instalacji ciśnieniowych. Dlatego w miarę możliwości unikam nawijania na 25mm, bo wbrew pozorom cewka na takiej średnicy waży więcej niż na rurce 32mm. No i przy zwiększaniu średnicy rurki zmniejsza się nam długość drutu potrzebnego do nawinięcia uzwojenia,a co za tym idzie waga całej cewki.

I jeszcze jedna uwaga: cewki liczone według popularnego mini Ring Core Calculator wychodzą mi niedoszacowane. Licząc w programie cewkę 110uH uzyskiwałem na pomiarach rzeczywistą jej indukcyjność około 104uH. Robiąc cewki do EF różnej wielkości zawsze miałem to samo, dlatego metodą prób i błędów wyszło, że w ww. programie trzeba zadać wartość 124uH, żeby uzyskać rzeczywistą wartość 110uH. Gdzieś potem natknąłem się na info, że wzory według których liczone są cewki powietrzne w tego typu kalkulatorach sprawdzają się w przypadku indukcyjności poniżej 100uH.

Ja początkowo zrobiłem 110uH cewkę na 25 rurce PCV drutem 0.8mm była za duża, druga wersja była 10mm rurce drutem 0.2mm nie działała zbyt dobrze. Ostatecznie wiziąłem rurkę 16mm i drut 0.4mm. Działa poprawnie i w teraz to mojs podstawowa antena do SOTA, field day czy wakacje. Mam też wersję 40/20/10 z cewką 34uH wykonaną używając tych samych materiałów.

Transformator to FT140-43 nawinięty jako 64:1 (24:3zwoje). Przełożenie 64:1 jest najlepsze na pasma 80 i 40, dorobiłem odczepy na 49:1 oraz 36:1. 49:1 działa fajnie na pasmach 20 i 15. A 36:1 na 15 oraz 10. Zwykle w terenie nadaje mocą 20-50W czasami na krótko 100W.