Forum Krótkofalarskie PKI

LoRa - czy moglibyśmy legalnie wykorzystywać tą modulację
T#434310 na naszych pasmach i z naszą mocą
Facebook
sp6ryd
poziom najwyższy i najjaśniejszy :-)
Użytkownik
QTH: Wrocław
Ilość edycji wpisu: 2
#2246810 01.03.2016 10:59:10
W innym wątku pojawił się pomysł wykorzystania transmisji w oparciu o modulację z widmem rozmytym (spread spectrum) LoRa. Problem jest taki, że jest to rozwiązanie firmowe i opatentowane firmy Semtech. (D-STAR, ROSmodem zdaje sie też nie są "wolne" a z powodzeniem wykorzystywane w naszym hobby). Modulacja może zajmować trochę szersze pasmo (minimum 7.8 kHz, max to 500 kHz) ale budżet mocy potrzebny do komunikacji jest dość imponujący.
Obecnie jedyny dostępny hardware produkuje Semtech (SX1272,SX1276,SX1278).

Opis:
http://www.semtech.com/images/datasheet/an1200.22.pdf

Na bazie modułów Semtech'a w paśmie wolnym 868 MHz powstaje w Europie sporo sieci pracujących zgodnie ze standardem LoRaWAN gdzie za pośrednictwem Gateway ramki z nodów przesyłane są na serwer. Wszystko dla stworzenia np. darmowej, niezależnej sieci pod urządzenia IoT (Internet of Things)
np. http://thethingsnetwork.org/
wpis edytowany 10.03.2016 17:56:38
sp9uxy
poziom najwyższy i najjaśniejszy :-)
Użytkownik
QTH: Gliwice
#2246825 01.03.2016 11:22:07
    sp6ryd pisze:

    W innym wątku pojawił się pomysł wykorzystania transmisji w oparciu o modulację z widmem rozmytym (spread spectrum) LoRa. Problem jest taki, że jest to rozwiązanie firmowe i opatentowane firmy Semtech. (D-STAR, ROSmodem zdaje sie też nie są "wolne" a z powodzeniem wykorzystywane w naszym hobby). Modulacja może zajmować trochę szersze pasmo (minimum 7.8 kHz, max to 250 kHz) ale budżet mocy potrzebny do komunikacji jest dość imponujący.
    Obecnie jedyny dostępny hardware produkuje Semtech (SX1272,SX1275,SX1278).

    Opis:
    http://www.semtech.com/images/datasheet/an1200.22.pdf

    Na bazie modułów Semtech'a w paśmie wolnym 868 MHz powstaje w Europie sporo sieci pracujących zgodnie ze standardem LoRaWAN gdzie za pośrednictwem Gateway ramki z nodów przesyłane są na serwer. Wszystko dla stworzenia np. darmowej, niezależnej sieci pod urządzenia IoT (Internet of Things)
    np. http://thethingsnetwork.org/



Moduły produkuje też Microchip RN2483.
sp6ryd
poziom najwyższy i najjaśniejszy :-)
Użytkownik
QTH: Wrocław
Ilość edycji wpisu: 1
#2246829 01.03.2016 11:34:50
Tak i HopeRF, Dorji też, ale w środku siedzi Semtech

wpis edytowany 01.03.2016 11:39:41
sp9uxy
poziom najwyższy i najjaśniejszy :-)
Użytkownik
QTH: Gliwice
#2246831 01.03.2016 11:41:29
No tak jak widać. We Wrocławiu już jest sieć założyła ją firma Espotel.
ebc41
poziom najwyższy i najjaśniejszy :-)
Użytkownik
QTH: Bielsko-Biała
UŻYTKOWNIK ZABLOKOWANY
#2246887 01.03.2016 13:00:25
Panowie. Szukacie dziury w całym. To w takim razie co ma powiedzieć np użytkownik DMR? Przecież analogowa motorola nastawiona na frekwencję wyjścia przemiennika DMR będzie odbierała tylko trrrtrtrtrrrtrtrtrrr... Jak wtedy identyfikować rozmówców? Ano wystarczy odpalić dowolny dekoder DMR i będzie widać nr slotów, grup rozmównych i id abonentów. Jak dorzuci się do tego dekodowanie AMBE2+ to będzie już słychać fonie.

Nie interesowałem się tematu LoRa ale ponieważ jest to sieć, to wszystkie węzły są adresowane i adresy te są używane przy przesyłaniu danych. Tak samo jak w Ethernecie masz adresy MAC, a wyżej w protokole TCP/IP masz adresację IP. Mając urządzenie LoRa widzisz od kogo pochodzi transmisja X, czy transmisja Y

Szerokość widma to tez nie problem. Są wydane pozwolenia radiowe na przemienniki ATV używające 7~8MHz pasma pod DVB-S/DVB-T albo analogowo PAL. Kilka węzłów Hamnet tez ma ponoć pozwolenia a to jest 20MHz

Lora nie jest zamiennikiem Hamnet bo służy do innych celów. Ponieważ oferuje prędkości nawet do ~100kbps może być szybszym rozwinięciem APRS



Mateusz Lubecki SP8EBC -- https://www.youtube.com/watch?v=HNZd2JIhYbE
ebc41
poziom najwyższy i najjaśniejszy :-)
Użytkownik
QTH: Bielsko-Biała
UŻYTKOWNIK ZABLOKOWANY
#2246896 01.03.2016 13:11:26
Podpowiedź: 802.11b używa DSSS i tutaj już nikt nie ma żadnych wątpliwości. Z tego co widzę, to sekwencje rozpraszające widmo nie są tajemnicą, ruch może być szyfrowany ale odbywa się to na wyższej warstwie a nie na etapie modulacji. Nie zgodzę się tez, że sygnał jest niewidoczny, bo jak najbardziej jest. Przykładowo UMTS również używa rozpraszania widma i modulacji QPSK a jakoś widzę na SDR# sygnał ze stacji bazowych.

Panowie nie zajmujcie się bezcelową dyskusją prawną a tym bardziej pisaniem pism do UKE. Zajmijcie się kreatywną pracą.



Mateusz Lubecki SP8EBC -- https://www.youtube.com/watch?v=HNZd2JIhYbE
VSS
poziom najwyższy i najjaśniejszy :-)

Użytkownik
QTH: POZnan*
Ilość edycji wpisu: 2
#2246902 01.03.2016 13:22:27
A to mój TRX LoRa do odbioru transmisji z balonów nadających ta modulacją.
Użyty modul to rfm95. Jeszcze w tym roku polecą balony z TRXami LoRa.

kilka słów na ten temat jest tu: http://www.pi-in-the-sky.com/index.php?id=making-a-lora-gateway

Modulacja bardzo obiecująca, odbiornik odbiera przy sygnale na poziomie -145dBm. Przy prędkościach 100 bodów można na 10mW zrobić łączność na tysiące km.

wpis edytowany 01.03.2016 13:24:17



Artur VSS
https://sp3vss.eu
PZK - Piraci Z Karaibów

Udostępniający link nie odpowiada z automatu za treść:
https://tiny.pl/tqrng
http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-187930
ebc41
poziom najwyższy i najjaśniejszy :-)
Użytkownik
QTH: Bielsko-Biała
UŻYTKOWNIK ZABLOKOWANY

Ilość edycji wpisu: 2
#2246907 01.03.2016 13:30:30
Na KF to pewnie tak ale na UKF nie byłbym takim optymistą. Fizyki nie oszukasz i w górskim terenie sądzę, że może wypaść gorzej niż typowy APRS, analogicznie do przewagi GSM nad UMTSem w takim środowisku. Wszystko oczywiście kwestia testów ale jak już napisałem, w APRS nadgania się mocą nadawczą co robi jednak robotę. Zresztą QRPP tez od biedy jest możliwe, ja mając trackera w aucie z EIRP 200m dolatuje do stacji stałych nawet do 30km dalej.

    SQ5KLN pisze:

    LoRa to jest CSS używające całej szerokości pasma (a nie "kanałow" jak DSSS w WiFi itp.). Poza tym LoRa to system mikromocowy, nie ma co porównywać tego do BTS-ów operatorów komórkowych bardzo szczęśliwy W LoRaWAN używa się mocy rzędu 10 mW e.r.p.

Co nie zmienia faktu, że jest to sygnał, który widać na analizatorze widma. Oczywiście to wszystko zależy od jego jakości i parametrów szumowych ale nie jest to system, który nie da się wykryć.

BTW. Tutaj http://www.rfspace.com/RFSPACE/Gallery_files/Media/gps_wf/thumb.jpg masz widmo sygnału GPS odebranego na antenie 1.2metra
wpis edytowany 01.03.2016 13:38:10



Mateusz Lubecki SP8EBC -- https://www.youtube.com/watch?v=HNZd2JIhYbE
sq5cjz
poziom 5

Użytkownik
QTH: Pruszkow
Ilość edycji wpisu: 1
#2246921 01.03.2016 14:13:31
    ebc41 pisze:

    Panowie ... Kilka węzłów Hamnet tez ma ponoć pozwolenia a to jest 20MHz


HamNet chodzi z szerokością 5 MHz.

https://drive.google.com/file/d/0B3G4uhJZrnXCU29yb2JCajBUWDQ/view?usp=sharing
wpis edytowany 01.03.2016 14:15:43



Robert
ebc41
poziom najwyższy i najjaśniejszy :-)
Użytkownik
QTH: Bielsko-Biała
UŻYTKOWNIK ZABLOKOWANY
#2246925 01.03.2016 14:15:30
Jakkolwiek jest to emisja szerokopasmowa jęzor



Mateusz Lubecki SP8EBC -- https://www.youtube.com/watch?v=HNZd2JIhYbE
ebc41
poziom najwyższy i najjaśniejszy :-)
Użytkownik
QTH: Bielsko-Biała
UŻYTKOWNIK ZABLOKOWANY
#2246931 01.03.2016 14:29:32
OK ale poziom utajnienia zależy od poziomu ochrony klucza. Jeżeli udostępnisz klucz publicznie, to każdy będzie mógł się podłączyć. Analogicznie jest/było w przypadku fonii NICAM. Przesyłany cyfrowo dźwięk był szyfrowany aby zwiększyć jego entropie (upodobnić go do szumu), co miało zapobiec "włażeniu" na sygnał wizji.



Mateusz Lubecki SP8EBC -- https://www.youtube.com/watch?v=HNZd2JIhYbE
ebc41
poziom najwyższy i najjaśniejszy :-)
Użytkownik
QTH: Bielsko-Biała
UŻYTKOWNIK ZABLOKOWANY
#2246941 01.03.2016 14:46:02
Być może. Ale samo LoRa można wykorzystać na parze dedykowanych modemów i to by wystarczyło. Można tym pchać normalne pakiety APRS i używać jako uzupełnienie APRS. Potestować zawsze można



Mateusz Lubecki SP8EBC -- https://www.youtube.com/watch?v=HNZd2JIhYbE
sp6ryd
poziom najwyższy i najjaśniejszy :-)
Użytkownik
QTH: Wrocław
Ilość edycji wpisu: 2
#2246947 01.03.2016 15:01:20
Szczegóły ROS na KF (klucz PN) też nie są udostępnione przez twórcę. sygnał pseudolosowo "skacze", tyle że mieści się w kanale SSB. W USA jednak uznali taką transmisję za nielegalną. Naprawdę LoRa to nie alternatywa dla Hamnetu (przepływność), APRS'u - popularność i sieć ale nowy rodzaj transmisji pozwalający na np postawianie zasilanego słońcem przemiennika pakietów. Jeśli zasięgi przy 10mW są takie to co będzie przy powiedzmy 1W. to mógłby być nawet akceptowalny limit oczko Scalak to nie problem ma rozdzielone tory nadawczy i odbiorczy dodać LNA filtry na konkretny kanał (tak pasmo jest jednak ograniczone, to nie UWB) i jakieś nawet skromne PA.
LoRaWAN od samego LoRa rózni się tylko wyższą warstwą "sieciową" system pomyślany jest jako single-hop czyli na drodze od noda do Internetu jest jeden gateway. Specyfikacja LoRaWAN zakłada 8 kanalów w paśmie nielicencjonowanym 868 MHz więc to nie dla nas oczko choć pewnie koncepcje możnaby przenieść - ważne tylko czy da sie wykorzystać nasze licencje i coś na tym zyskać powiedzmy ten 1W mocy i własny wycinek pasma np na 70 cm wesoły


na RTLSDR tak to 'widać':

https://revspace.nl/DecodingLora

wpis edytowany 01.03.2016 15:09:34
ebc41
poziom najwyższy i najjaśniejszy :-)
Użytkownik
QTH: Bielsko-Biała
UŻYTKOWNIK ZABLOKOWANY
#2246949 01.03.2016 15:02:37
Stany to dziwny kraj i z jednej strony powszechnie zezwalają na posiadanie broni ale powiesić antenę to czasami większa droga przez mękę niż w PL i to nawet w prywatnym domu



Mateusz Lubecki SP8EBC -- https://www.youtube.com/watch?v=HNZd2JIhYbE
sp6ryd
poziom najwyższy i najjaśniejszy :-)
Użytkownik
QTH: Wrocław
#2246953 01.03.2016 15:14:18
    SQ5KLN pisze:

    Z tego co widziałem, to też są moduły na pasmo ISM 433 MHz, czyli w sam raz dla nas gotowce (i na próby nie trzeba dużych mocy, możemy antenami parę dB nadrobić w stosunku do tych "mysich ogonów" bardzo szczęśliwy).


Tak, HopeRF RFM98 na SX1278 tylko męczę się z softem już trzeci dzień, bo wszystkie gotowce są na 868MHz i SX1272.
Ale może pójdę tropem VSS i poszukam kodu na UKHAS (u baloniarzy wesoły)
sp6ryd
poziom najwyższy i najjaśniejszy :-)
Użytkownik
QTH: Wrocław
#2249203 07.03.2016 02:54:57
Pierwsze próby na biurku udane wesoły dzieki przykladom Stuarta Robinsona GW7HPW

antek
poziom 6
Użytkownik
#2250096 09.03.2016 08:50:21
    VSS pisze:

    A to mój TRX LoRa do odbioru transmisji z balonów nadających ta modulacją.
    Użyty modul to rfm95. Jeszcze w tym roku polecą balony z TRXami LoRa.

    kilka słów na ten temat jest tu: http://www.pi-in-the-sky.com/index.php?id=making-a-lora-gateway

    Modulacja bardzo obiecująca, odbiornik odbiera przy sygnale na poziomie -145dBm. Przy prędkościach 100 bodów można na 10mW zrobić łączność na tysiące km.


A można tą LoRą z modułu do modułu przesłać dane, czy tylko przez bramkę do netu (LoRaWAN)?




Kod Q - nie mów do mnie kotku HAMie jeden!
sp6ryd
poziom najwyższy i najjaśniejszy :-)
Użytkownik
QTH: Wrocław
#2250405 09.03.2016 21:47:44
Tak, jak najbardziej. wlasnie tak to testuje tyle że na modułach RFM98. LoRaWAN to standard jakby warstwę wyżej (adresacja protokoły itp) ale i tak bazuje na tych samych modulacjach i surowe ramki z danymi są tak samo transmitowane.
antek
poziom 6
Użytkownik
Ilość edycji wpisu: 1
#2250434 09.03.2016 22:41:17
Bardzo jestem ciekawy wyników testów, szczególnie stopy błędów i sposobu ich korekcji. To bardzo obiecujące rozwiązanie. Widziałem to podczas pokazu, tylko że pracowało jako LoRaWAN. Na jednym paluszku 1.5V zasięg był około 5km w terenie miejskim zdziwiony Ramki nadawane we Wrocławiu pojawiały się na serwerze w Wiedniu praktycznie z opóźnieniem niezauważalnym. Gateway był w hotelu DIAMENT w pokoju na 1 piętrze, a na nadajnik ramek na polibudzie.
Tylko prędkość jakaś mizerna z tego była, coś poniżej kb/s, ale dokładnie nie pamiętam.
wpis edytowany 09.03.2016 22:42:09



Kod Q - nie mów do mnie kotku HAMie jeden!
sq6ade
moc !!!
moc !!!
Użytkownik
QTH: Wrocław (Breslau) Party-n
#2250435 09.03.2016 22:50:47
Mam MD walkman zasilany Z paluszka. Stara rzecz.




"Panta rej" jak mawiał Demokles z Akwirynu

SR6MA w mobilku 145.350 home


Aby pisać na forum musisz się zalogować !!!
załóż własne forum · korzystasz z forum? wesprzyj projekt - postaw kawę! · rss